Desinfectiemiddel voor kappers en barbershops: AnoKath Medical

Eind 2025 stonden in Duitsland 80.118 kapsalons ingeschreven in de Handwerksrolle (het Duitse ambachtsregister), meldt de Zentralverband des Deutschen Friseurhandwerks (Duitse centrale vereniging van het kappersvak). Daarbovenop komen krantenkoppen over huidschimmel na een bezoek aan de barbershop. Wie een desinfectiemiddel voor kappers zoekt, heeft daarom twee dingen nodig: een geteste werking, ook tegen schimmels, en een middel dat stoelen van kunstleer, kunststof kammen en displays niet aantast. Daarvoor is er AnoKath® Medical: alcoholvrij, niet brandbaar, vrijwel reukloos, en na 60 seconden inwerktijd is het oppervlak weer vrij, ook als het nog vochtig is. Deze gids laat zien wat er achter de „barbershopschimmel” zit, wat de regels voorschrijven en hoe je goed desinfecteert.

Barbershopschimmel: wat er achter Trichophyton tonsurans zit

Aan drie universitaire klinieken in Zuid-Duitsland vergeleken onderzoekers de diagnoses van huidschimmel uit 2018 en 2023, in totaal 1.915 patiënten (Pilz e.a. 2025). Het aandeel schimmelinfecties van de hoofdhuid (Tinea capitis) verdubbelde van 4,3 naar 9,3 procent. In 2023 was Trichophyton tonsurans met 67,6 procent de meest voorkomende verwekker, steeg de gemiddelde leeftijd van de getroffenen van 9 naar 18 jaar en werden duidelijk meer jonge mannen getroffen. Dat past volgens de onderzoekers bij het vermoeden dat veel mensen in de barbershop worden besmet, bijvoorbeeld bij populaire kapsels met geschoren slapen en achterhoofd; zij achten meer hygiëne raadzaam.

In Duisburg werden 18 jonge mannen ziek kort na het scheren van baard of haar in de barbershop; de artsen vermoeden besmet kappersgereedschap als bron (Müller e.a. 2021). In Kiel hoorde het Gesundheitsamt (Duitse gemeentelijke gezondheidsdienst) van negen besmette personen die dezelfde barbershop hadden bezocht. Bij de controle vond het T. tonsurans in drie van de tien monsters, en wel op scheerapparaten en in een lade waarin die lagen. Oppervlakken en gereedschap waren daar behandeld met producten uit de drogisterij en schoonmaakmiddelen, handdoeken waren op 40 °C gewassen (Marcic e.a. 2024).

Volgens het Niedersächsisches Landesgesundheitsamt (NLGA, gezondheidsinstituut van de deelstaat Nedersaksen) is de schimmel zeer besmettelijk; bij nauw contact volstaat al een „contact van enkele seconden”. Andere veelvoorkomende bronnen zijn vervuilde borstels, kammen, scharen en tondeuses, en al via kleine verwondingen bij het scheren of knippen kan hij in de huid komen. Omdat T. tonsurans zeer hardnekkig is en zich via sporen op instrumenten en oppervlakken verspreidt, zijn volgens het NLGA maatregelen nodig „die verder gaan dan de tot nu toe gebruikelijke reinigings- en hygiënemaatregelen”. Officiële cijfers over het aantal gevallen ontbreken, want er is geen meldingsplicht.

Desinfectiemiddel voor kappers: AnoKath® Medical

AnoKath® Medical is een alcoholvrij desinfectiemiddel voor oppervlakken op basis van hypochlorigzuur (HClO), pH-neutraal ingesteld, zonder aldehyden en zonder quaternaire ammoniumverbindingen (QAC). Dezelfde stof wordt ook gevormd door afweercellen van het lichaam (Block en Rowan 2020). In de salon tellen vooral deze voordelen:

• Brede werking, ook tegen schimmels: werkzaam tegen bacteriën, gisten, schimmels en schimmelsporen, in de basistest volgens EN 1275 fungicide. Precies dit werkingsspectrum noemt het NLGA: zeker werkzaam tegen T. tonsurans zijn geteste desinfectiemiddelen die fungicide zijn. Daarnaast is Medical beperkt virucide, dus werkzaam tegen omhulde virussen zoals corona- en griepvirussen. In het deskundigenrapport van K2 Hygiene verminderde al een oplossing van 20 procent het aantal bacteriën met meer dan 99,999 procent (EN 1040); volgens de deskundige werkt Medical bovendien in slechts één minuut tegen adeno- en norovirussen.
• Snel weer vrij: Na minstens 60 seconden inwerktijd is de stoel klaar voor de volgende klant, ook als hij nog vochtig is. Naspoelen is niet nodig, de oplossing valt uiteen in water en zout.
• Materiaalvriendelijk voor kunstleer en kunststof: Middelen met alcohol maken polsters van kunstleer, kunststoffen, acrylglas en displays op den duur dof, bros en scheurig; AnoKath® Medical tast deze gevoelige structuren niet aan. Ook de Kommission für Infektionsprävention (KRINKO, Duitse commissie voor infectiepreventie) bij het Robert Koch-Institut noemt alcoholen niet verenigbaar met acrylglas, zacht pvc en polystyreen.
• Niet brandbaar, vrijwel reukloos: geen ontvlambare dampen in de ruimte terwijl föhn en stijltang aan staan; bij middelen met alcohol ziet de Deutsche Gesetzliche Unfallversicherung (DGUV, Duitse wettelijke ongevallenverzekering) „ook bij kleine hoeveelheden” brand- en explosiegevaar. Slechts een zwakke, niet prikkelende geur, ideaal bij direct klantcontact.
• Prettig voor je team: Veelvuldig contact met alcoholhoudende sprays onttrekt lipiden aan de huid. Dat telt in het kappersberoep met veel natwerk: beroepsmatige huidaandoeningen zijn volgens de DGUV bijna altijd handeczeem, meestal door natwerk. Dermatest „zeer goed”: huidverdraagzaam bij contact. Medical hoort toch alleen op oppervlakken en voorwerpen, niet op huid en handen.

De sprayfles van 500 ml past op elke werkplek, 1 en 5 liter dienen om bij te vullen. Per vierkante meter heb je ongeveer 30 tot 50 ml nodig, 500 ml is genoeg voor ongeveer 10 tot 16 m². Voor de desinfectie van grote vloeroppervlakken binnen is Medical niet bedoeld; test bij niet-gepassiveerde metalen vooraf op een onopvallende plek.

Hygiëne bij de kapper: wat de regels voorschrijven

Kapsalons en barbershops kan het Gesundheitsamt controleren volgens § 36 Absatz 2 Infektionsschutzgesetz (Duitse wet ter bescherming tegen infectieziekten), want bij het scheren en knippen kunnen kleine verwondingen van de huid ontstaan. De deelstaten regelen de details in eigen hygiëneverordeningen. Een voorbeeld is Beieren: de hygiëneverordening geldt uitdrukkelijk voor het knippen van haar en het scheren. Scheermessen moeten na elk gebruik worden gereinigd, gedesinfecteerd en vakkundig opgeborgen, net als apparaten waar bloed op is gekomen. Werk- en contactoppervlakken met bloed moeten onmiddellijk door af te nemen worden gedesinfecteerd, zichtbare vervuiling moet daarvoor worden verwijderd. En er mogen alleen middelen worden gebruikt met minstens geteste „beperkt virucide” werking (BayHygV § 4).

Voor de dagelijkse praktijk is er het reinigings- en desinfectieplan van de Berufsgenossenschaft für Gesundheitsdienst und Wohlfahrtspflege (BGW, Duitse wettelijke ongevallenverzekering voor zorg en welzijn) voor kapsalons en barbershops (stand 01/2025). De eisen ter bescherming van de klanten worden volgens de BGW geregeld door het bevoegde Gesundheitsamt; daar hoor je welke bepalingen in jouw deelstaat aanvullend bindend zijn.

Hygiëne in de barbershop: welke oppervlakken en gereedschappen tellen mee?

Volgens het BGW-plan en het NLGA-informatieblad (stand januari 2026) horen vooral deze punten in het hygiëneplan:

• Na elke klant: oppervlakken dicht bij de klant, zoals wasbak, aflegvlakken, stoel en hoofdsteun, reinigen en zo nodig desinfecteren, bijvoorbeeld als een klant opvallende huidveranderingen had (NLGA). Deurklinken en meubilair volgens de BGW meerdere keren per dag.
• Kammen, borstels, scharen, opzetstukken: voor elke klant vers gereinigd of gedesinfecteerd, eerst haren en huidschilfers verwijderen.
• Mesjes: voor het scheren alleen wegwerpmesjes. Volgens het BGW-plan worden herbruikbare mesjeshouders en scheerkoppen gedemonteerd in desinfectieoplossing gelegd.
• Kapmantels en handdoeken: voor elke klant vers, kapmantel alleen met papieren nekstrook, wasgoed op minstens 60 °C.
• Laden en aflegvlakken voor gereedschap: elke werkdag reinigen en zo nodig desinfecteren. In het geval in Kiel zat de schimmel precies daar.
• Bloed: opnemen met een wegwerpdoekje en desinfectiemiddel voor oppervlakken, geen spraydesinfectie (BGW).

Tips voor de dagelijkse praktijk in de salon

1. Hygiëneplan opstellen: middel en inwerktijd voor elk oppervlak invullen, zoals in het BGW-plan is voorzien, en voor het hele team toegankelijk maken (NLGA).
2. Eerst grof voorreinigen: haren, schilfers en productresten eerst verwijderen, dat schrijft ook het gebruik van Medical voor.
3. AnoKath® Medical aanbrengen: onverdund op stoel, neksteun, aflegvlak of kam spuiten of met een goed doordrenkte doek afnemen, tot alles volledig bevochtigd is.
4. 60 seconden wachten: Daarna is het oppervlak weer vrij; hoogglansoppervlakken en spiegels zo nodig droog nawrijven.
5. Gereedschap laten rouleren: houd meerdere kammen en opzetstukken bij de hand, zodat er voor elke klant een verse set is.
6. Metaal ontzien: Neem bij scharen de gegevens van de fabrikant over materiaalverdraagzaamheid in acht (NLGA), test Medical vooraf op een onopvallende plek en wrijf daarna droog.
7. Handen beschermen: Draag bij reinigings- en desinfectiewerkzaamheden chemicaliënbestendige beschermende handschoenen (BGW-huidbeschermingsplan).
8. Opvallende hoofdhuid serieus nemen: spreek de klant aan bij schilferende, rode of kale plekken en reinig en desinfecteer alles wat is gebruikt daarna extra grondig.

Veelgestelde vragen

Welk desinfectiemiddel is geschikt voor kappers?

Een middel met geteste werking dat snel inwerkt en de inrichting spaart: AnoKath® Medical is alcoholvrij, fungicide getest, beperkt virucide, na 60 seconden weer bruikbaar en spaart kunstleer, kunststof en displays.

Welk middel is nodig tegen de barbershopschimmel?

Volgens het NLGA zijn geteste desinfectiemiddelen met het werkingsspectrum fungicide zeker werkzaam tegen T. tonsurans. AnoKath® Medical is in de basistest volgens EN 1275 fungicide. Even belangrijk zijn wegwerpmesjes, vers gereinigd of gedesinfecteerd gereedschap en een verse kapmantel voor elke klant.

Hoe vaak moeten kammen en scharen worden gedesinfecteerd?

Het NLGA adviseert voor elke klant vers gereinigde of gedesinfecteerde scharen, scheerapparaten en hulpmiddelen. In Beieren moeten scheermessen na elk gebruik worden gereinigd en gedesinfecteerd; gereedschap dat met bloed in aanraking is geweest, desinfecteer je volgens de BGW meteen.

Mag AnoKath® Medical op de huid, bijvoorbeeld na het scheren?

Nee, Medical is alleen bestemd voor oppervlakken en voorwerpen. Wat er na het scheren voor de huid geldt, lees je in de gids Desinfectie na het scheren. Ontstaan er een tot twee weken na het kappersbezoek jeukende, schilferende of kale plekken, laat dat dan volgens het NLGA door een arts onderzoeken.

Conclusie

De huidschimmel uit de barbershop laat zien dat hygiëne in de salon meer is dan vegen en afnemen: kammen, opzetstukken, stoelen en laden hebben regelmatig aandacht nodig, voor het scheren neem je het best wegwerpmesjes. AnoKath® Medical biedt daarvoor wat in de salon telt: fungicide getest, beperkt virucide, alcoholvrij, vrijwel reukloos en na 60 seconden weer vrij. Meer in het artikel Desinfectiemiddel zonder alcohol en in de gids Alcoholvrij desinfectiemiddel. Vergelijkbare vragen beantwoorden onze artikelen voor sportscholen, zonnestudio’s en fysiotherapiepraktijken.

Bijpassend: AnoKath® Medical

AnoKath® Medical is het alcoholvrije, vrijwel reukloze desinfectiemiddel voor oppervlakken voor salon, studio en praktijk: werkzaam tegen bacteriën, gisten, schimmels en schimmelsporen, beperkt virucide, materiaalvriendelijk voor kunstleer, kunststoffen en displays en na 60 seconden weer bruikbaar. Als sprayfles van 500 ml en in 1 en 5 liter om bij te vullen, geregistreerd bij de BAuA (Bundesanstalt für Arbeitsschutz und Arbeitsmedizin, Duitse federale instantie voor arbeidsveiligheid en arbeidsgeneeskunde) onder N-72767, gemaakt in Duitsland. Alleen voor oppervlakken en voorwerpen, niet voor huid en handen. Gebruik biociden veilig. Lees vóór gebruik eerst het etiket en de productinformatie.

Bronnen:

• Zentralverband des Deutschen Friseurhandwerks: Wirtschaftliche Lage im Friseurhandwerk, persbericht (2026, pdf)
• Pilz J. et al. (2025): Emergence of Trichophyton tonsurans – A Retrospective Multicentre Study of the Dermatophyte Spectrum in Germany. Mycoses
• Müller V. L. et al. (2021): Tinea capitis et barbae caused by Trichophyton tonsurans: A retrospective cohort study of an infection chain after shavings in barber shops. Mycoses (PubMed)
• Marcic A., Freytag S., Langen K. (2024): Trichophyton tonsurans infections after visiting a barbershop – findings from official hygiene monitoring. GMS Hygiene and Infection Control
• Niedersächsisches Landesgesundheitsamt: Merkblatt Trichophyton tonsurans (stand januari 2026, pdf)
• Bayerische Hygiene-Verordnung (BayHygV), laatst gewijzigd op 24-02-2026 (pdf)
• BGW: Hygiene im Friseurhandwerk – Reinigungs- und Desinfektionsplan für Friseursalons und Barbershops (BGW 06-12-090, 01/2025, pdf)
• BGW: Hautschutz- und Händehygieneplan Friseurhandwerk (BGW 06-13-090, stand 08/2026, pdf)
• Deutsche Gesetzliche Unfallversicherung (DGUV): BK-Info Hauterkrankungen (BK 5101)
• Deutsche Gesetzliche Unfallversicherung (DGUV): DGUV Information 207-206, Tätigkeiten mit Desinfektionsmitteln im Gesundheitsdienst (maart 2024, pdf)
• KRINKO bij het Robert Koch-Institut: Anforderungen an die Hygiene bei der Reinigung und Desinfektion von Flächen. Bundesgesundheitsblatt 2026 (pdf)
• Block M. S., Rowan B. G. (2020): Hypochlorous Acid: A Review. Journal of Oral and Maxillofacial Surgery

Titelafbeelding: ontwerp AnoKath, foto: Shixart1985 op Wikimedia Commons (CC BY 2.0, bijgesneden).