Rundveestal en koeienstal reinigen: stalhygiëne met AnoKath®

Niet alleen. Stalhygiëne bestaat uit twee stappen: eerst reinig je, dan desinfecteer je. Bij het reinigen verwijder je mest, drijfmest, voerresten en zichtbaar vuil. Een schuimreiniging lost met haar langere inwerktijd ook de eiwit- en vetfilm op (Nedersaksische gids voor kalveropfok). Desinfectie heeft schone, droge oppervlakken nodig; daarop spuit je AnoKath® Stallhygiene.

Omdat water voor runderen het belangrijkste voedermiddel is (Duits federaal ministerie van Landbouw): een melkkoe drinkt volgens het laboratorium Laboklin tot 170 liter per dag, en alleen wie genoeg drinkt, eet genoeg ruwvoer. In leidingen, drinkbekkens en watertanks vormt zich een biofilm waarin kiemen beschermd zitten (Umweltbundesamt). Juridisch is drinkwater voor dieren een voedermiddel, en drinksystemen moeten, voor zover mogelijk, regelmatig worden gereinigd en onderhouden; de kiemgetallen van het ministerie zijn richtwaarden, geen grenswaarden zoals bij drinkwater voor mensen (Laboklin). AnoKath® TW met 5 ml per liter breekt de biofilm af en blijft smaakneutraal, zodat je dieren goed drinken.

Voor melkvee- en zoogkoebedrijven, rundveemesterij en kalveropfok, voor jongvee en de kleine stal met weinig dieren, zowel in de loopstal als in de grupstal. Het verloop blijft gelijk: eerst reinigen, dan ligboxen, loopgangen, voerhekken, afkalfhok en kalverhokken desinfecteren met AnoKath® Stallhygiene en het water klaarmaken met AnoKath® TW. De stappen pas je aan op stalgrootte, aantal dieren en gebruik.

De wet noemt voor commerciële bedrijven „met passende tussenpozen“ (Duitse verordening houderij landbouwhuisdieren, Tierschutz-Nutztierhaltungsverordnung, § 4). Praktische richtwaarden: het afkalfhok na elke geboorte uitmesten (Landwirtschaftskammer Niederösterreich). Kalverboxen en iglo's na elk uitstallen reinigen en desinfecteren (DLR Eifel). In de ligboxen uiterlijk om de zeven dagen bijstrooien, afhankelijk van het systeem al na drie tot vier dagen (Landwirtschaftskammer Schleswig-Holstein). De drinkbakken dagelijks op werking en properheid controleren, in de zomer in de regel dagelijks reinigen (veterinaire dienst van Freyung-Grafenau).

Ja: schone ligvlakken horen bij een goede houderij. Het Umweltbundesamt wijt uieraandoeningen en kreupelheid bij runderen ook aan de hygiënetoestand in de stal en noemt schone, droge ligvlakken en regelmatig vernieuwd strooisel. De Landwirtschaftskammer Schleswig-Holstein ziet in de zomer meer uierontstekingen door omgevingskiemen en verklaart ze met de ligvlakken: hoe vuiler de omgeving, hoe hoger de kiemdruk. In de melkstal, waar alle koeien doorheen gaan, adviseert de Landwirtschaftskammer Niederösterreich één uierdoekje per koe en schone dipbekers. Een gestructureerde stalhygiëne draagt eraan bij de kiemdruk te verlagen waar je runderen liggen, eten en drinken: AnoKath® Stallhygiene reduceert 99,999 % van de kiemen in de stal en bindt ammoniakgeur direct bij de bron.

Voor commerciële bedrijven geldt de Duitse verordening houderij landbouwhuisdieren (Tierschutz-Nutztierhaltungsverordnung, § 4): houderij-inrichting schoon houden, uitwerpselen zo vaak als nodig verwijderen, alles met dierencontact met passende tussenpozen reinigen en zo nodig desinfecteren. Drinkbakken zo bouwen dat voer en water zo weinig mogelijk vervuilen (§ 3); voor kalveren een droog ligbereik en, zodra ze ouder zijn dan twee weken, altijd water (§ 5, § 11). Drinkwater voor dieren is juridisch een voedermiddel (Duits federaal ministerie van Landbouw). Wie runderen wil houden, meldt dat vóór de start bij de autoriteit. In Duitsland geboren kalveren krijgen binnen zeven dagen hun oormerken. Commerciële veetransportvoertuigen worden na elk transport gereinigd en gedesinfecteerd (Duitse veeverkeersverordening, Viehverkehrsverordnung, § 17, § 26, § 27).

In vijf stappen: dieren uit het gebied, mest, strooisel en voerresten verwijderen, drijfmest wegschuiven. Aangekoekt vuil laten weken en met de hogedrukreiniger van boven naar beneden schoonspuiten, ventilatie- en voederinrichtingen inbegrepen, daarna goed laten drogen. Met AnoKath® Stallhygiene vloer, wanden, ligboxen, voerhek en hokken bevochtigen en 3 tot 5 minuten laten werken. De drinkbakken met AnoKath® TW reinigen en vers instrooien zodra alles droog is. Uitgebreid staat het in de handleiding, om af te vinken in de checklist voor het reinigen en desinfecteren van de stal.

Voor vloer, wanden, ligboxen, voerhek en hokken AnoKath® Stallhygiene: bactericide, levurocide, fungicide en beperkt virucide plus, 99,999 % kiemreductie in de stal, aangetoond ook tegen coccidiën, zonder prikkende dampen en zonder wachttijd, bij de BAuA geregistreerd. Voor het drinkwater AnoKath® TW met 5 ml per liter, voor de laarzen AnoKath® Medical.

Tel vloer en wanden bij elkaar op en reken 0,4 liter gebruiksoplossing per m². Dat is de waarde voor de grondige oppervlaktedesinfectie. Een afkalfhok van 3 × 4 m met wanden van 1,5 m hoog heeft ongeveer 33 m², dat is ongeveer 13,2 liter oplossing: 1:2 verdund ongeveer 4,4 liter AnoKath® Stallhygiene, daarvoor volstaat de jerrycan van 5 liter. Een kalverstal van 6 × 10 m met wanden van 2 m hoog heeft voor ongeveer 124 m² zo'n 50 liter oplossing nodig, 1:2 verdund ongeveer 16,5 liter concentraat uit de jerrycan van 20 liter. Sterker dan 1:2 verdun je het niet.

Dagelijks op werking controleren, regelmatig op properheid controleren en indien nodig reinigen, in de zomer in de regel dagelijks (veterinaire dienst van Freyung-Grafenau). Alleen uitgieten is niet genoeg, de drinkbakken hebben de borstel nodig (Laboklin); de Landwirtschaftskammer Niederösterreich adviseert drinkers die zich helemaal laten legen en een handborstel direct bij de drinker. Aan de buitenkant spuit je de bekkens in met AnoKath® Stallhygiene, aan de binnenkant helpt AnoKath® TW met 5 ml per liter, aan de waterleiding via het doseersysteem.

Na elk uitstallen: volledig ontmesten, met reinigingsmiddel en hogedrukreiniger schoonmaken, goed laten drogen, iglo's het best in de zon, en dan inspuiten met AnoKath® Stallhygiene. Daarna blijft de box minstens enkele dagen leeg (LFI Österreich), iglo's worden met tussenpozen verplaatst (Land Burgenland). In het all-in-all-out-systeem lukt dat het best als er een paar boxen of iglo's in reserve staan. Meer onder kalverafdeling.

Ja, de werkzaamheid van AnoKath® Stallhygiene tegen coccidiën is aangetoond. Coccidiën zijn darmparasieten die in de kalverstal aanwezig zijn; hun duurvormen, de oöcysten, gelden als bijzonder weerstandsvol (Nedersaksische gids voor kalveropfok), en een ziek kalf scheidt er enkele miljoenen van uit (Tiergesundheitsdienst Salzburg in een bijdrage van de Landwirtschaftskammer Burgenland). Daarom telt de volgorde: mest en strooisel volledig verwijderen, reinigen, laten drogen en pas dan de oppervlakken met AnoKath® Stallhygiene bevochtigen.

Ja. AnoKath® Stallhygiene kan zonder wachttijden en in aanwezigheid van de dieren worden gebruikt en vormt geen prikkende dampen. Tussendoor spuit je ligboxen, loopgangen en voerhek in, ook als de kudde in de stal staat; spuit alleen niet rechtstreeks op de dieren. De grondige reiniging met de hogedrukreiniger doe je daarentegen in het lege gebied, omdat daarbij aerosolen ontstaan (Nedersaksische gids).

Met vaste routines: loopgangen en roosters regelmatig afschuiven, ligboxen schoon en droog houden en goed instrooien. Een onderzoeksrapport van de Fachhochschule Südwestfalen noemt alle belopen oppervlakken „zo schoon en droog mogelijk“ het belangrijkste doel; meer reiniging samen met goed strooisel verlaagde de kiemdruk in de boxen duidelijk. Koeien liggen het liefst droog, zacht en schoon en hebben ongeveer 14 uur rust per dag nodig (Sächsisches Landesamt für Umwelt, Landwirtschaft und Geologie). Op de voergang blijven voerresten aan de ruwe ondergrond kleven, bederven en ruiken onaangenaam, terwijl de voergeur voor koeien beslissend is; een glad gecoate, betegelde of roestvrijstalen voergang is gemakkelijker schoon te maken (Landwirtschaftskammer Burgenland). Na het afschuiven spuit je loopgangen, ligboxen en voergang in met AnoKath® Stallhygiene; het bindt ook de ammoniakgeur.

Tegen ammoniak: regelmatig uitmesten, droog instrooien en goed ventileren; de Landwirtschaftskammer Niederösterreich noemt voor melkkoeien vier luchtwisselingen per uur in de winter en 60 in de zomer; bij 70 % luchtvochtigheid begint milde hittestress al bij 21 °C, en ventilatoren verjagen in de wachtruimte ook vliegen. AnoKath® Stallhygiene neutraliseert ammoniak direct bij de bron, in plaats van hem te maskeren. Tegen vliegen telt het hun de broedplaatsen te ontnemen, want in de rundveestal worden ze meestal in het warme seizoen een thema (LFI Österreich): mest, voerresten en vochtige hoeken aan drinkbakken, kalverboxen en spleten verwijderen en diepstrooisel om de 7 tot 10 dagen uitmesten (DLR Eifel). Schone, droge oppervlakken zijn daarvoor de basis.