Desinfectiemiddel voor zonnebanken en solaria: AnoKath Medical

Wie een zonnestudio runt, kent de routine: de gast vertrekt, de ligbank wordt gedesinfecteerd, de volgende komt binnen. Ook een thuiszonnebank delen vaak meerdere mensen. Maar welk desinfectiemiddel voor de zonnebank is het juiste? Je ligt meestal op een plaat van acrylglas, en juist die verdraagt alcohol slecht. AnoKath Medical is een alcoholvrij desinfectiemiddel voor oppervlakken, materiaalvriendelijk voor acrylglas, kunststof en kunstleer, en heeft maar 60 seconden inwerktijd nodig. Dit artikel laat zien waarom solaria na elk gebruik worden gedesinfecteerd, waarom alcohol de plaat aantast en hoe je zonnebank, cabine en beschermbrillen stap voor stap hygiënisch houdt.

Waarom zonnebanken na elk gebruik worden gedesinfecteerd

Op een zonnebank lig je met veel huid op de plek waar kort daarvoor een ander heeft gezweet. Daar komen hoofdsteun, handgrepen, bedieningspaneel, beschermbril en de cabinevloer bij, die velen op blote voeten betreden.

Hoe het met de hygiëne kan zijn gesteld, liet de Stiftung Warentest (Duitse consumentenorganisatie) al in 2003 zien: zij bezocht 28 studio’s van grote ketens. „Minpunten waren er vooral voor het advies en de hygiëne.” Er werden overwegend onschuldige kiemen gevonden, maar „smetteloos schoon waren maar weinig van de onderzochte ligvlakken van zonnebanken”. Op één ligbank wezen de onderzoekers Staphylococcus aureus aan, een mogelijke verwekker van huidontstekingen, en op de randen van de beschermbrillen vaak fecale bacteriën. De eis van de Stiftung Warentest: de ligbanken moeten tussen de afzonderlijke gebruiksbeurten grondig worden gedesinfecteerd.

Ook overheden kijken mee. De Weense Marktamt (toezichthouder voor markten en consumentenzaken) controleerde in 2022 in totaal 240 solaria; volgens de ORF voldeed een op de tien niet aan de wettelijke voorschriften, bijvoorbeeld op het gebied van hygiëne. In Oostenrijk moet daarom steeds een persoon aanwezig zijn die de banken na elk gebruik reinigt. In Duitsland noemt de Solariums-Check van de deelstaat Hessen, die is gebaseerd op de aanbevelingen van het Bundesamt für Strahlenschutz (BfS, Duitse federale dienst voor stralingsbescherming), als kenmerk van een goed apparaat: het „wordt door het personeel gereinigd en gedesinfecteerd”.

Waarom dat belangrijk is, laat een systematisch overzicht in het vakblad BMC Infectious Diseases zien (Kramer en anderen, 2006): op levenloze oppervlakken kan Staphylococcus aureus 7 dagen tot 7 maanden overleven, de gist Candida albicans 1 tot 120 dagen en herpes-simplexvirussen 4,5 uur tot 8 weken. Huidschimmels worden volgens het Institut für Qualität und Wirtschaftlichkeit im Gesundheitswesen (IQWiG, Duits instituut voor kwaliteit en doelmatigheid in de gezondheidszorg) overgedragen door direct huidcontact of via huidschilfers; voetschimmel treft volgens studies 3 tot 15 procent van de bevolking.

AnoKath Medical: desinfectiemiddel voor de zonnebank zonder alcohol

AnoKath Medical is een geregistreerd biocideproduct voor oppervlaktedesinfectie (productsoort 2, BAuA-reg.nr. N-72767). De werkzame stof is hypochlorigzuur, verkregen door elektrochemische activering en pH-neutraal ingesteld. Medical komt zonder alcohol, zonder aldehyden en zonder quaternaire ammoniumverbindingen. Dat levert in het solarium meteen meerdere voordelen op:

• Gemaakt voor de acrylglasplaat: Medical is materiaalvriendelijk voor acrylglas en plexiglas, kunststoffen, ligbanken van kunstleer en gelakte oppervlakken. Het maakt gevoelige platen niet dof of broos, zoals alcoholhoudende middelen op den duur kunnen doen.
• Breed werkzaam: Medical werkt tegen bacteriën, gisten, schimmels en schimmelsporen en is beperkt virucide, dus werkzaam tegen omhulde virussen zoals griep- en coronavirussen. Daarnaast is het getest op onomhulde virussen (adenovirus). In het rapport van K2 Hygiene verminderde al een oplossing van 20 procent het aantal bacteriën met meer dan 99,999 procent.
• Snel weer vrij: Na 60 seconden inwerktijd is het oppervlak gedesinfecteerd en mag het ook nog vochtig weer worden gebruikt. Naspoelen is niet nodig, Medical valt zonder residu uiteen in water en zout.
• Prettig in de cabine: Medical is vrijwel reukloos, zonder prikkelende alcohol- of chloorgeur, en niet brandbaar.
• Voor de ligbank met huidcontact: In de dermatest kreeg Medical het cijfer „zeer goed”: huidvriendelijk bij contact. Het is bedoeld voor gebruik op oppervlakken en voorwerpen, niet op huid en handen.

Meer over alcoholvrije middelen lees je in de gids Alcoholvrij desinfectiemiddel en in het artikel Desinfectiemiddel zonder alcohol: hoe werkt het?

Waarom alcohol de acrylglasplaat aantast

Acrylglas bestaat uit polymethylmethacrylaat (PMMA). In een laboratoriumstudie uit 2023 verlaagde alcohol de spanning waarbij in PMMA fijne haarscheurtjes ontstaan (vakterm „crazing”) met 20 tot 35 procent, en het materiaal reageerde drie keer zo gevoelig op spanning. Een ligvlak staat onder spanning zodra iemand erop gaat liggen. Al in 2016 hadden prothesekunststoffen op PMMA-basis in een studie bij contact met ethanol de neiging tot oppervlaktescheurtjes en werden ze aangetast.

Hoe vakinstanties dit zien, blijkt uit het infoblad „Desinfektionsmittel in Solariumbetrieben” van het Kantonales Labor St. Gallen (kantonaal laboratorium) in Zwitserland. Het maakt onderscheid tussen handdesinfectie (productsoort 1) en oppervlaktedesinfectie (productsoort 2) en noemt voor de inkoop dat de minimale inwerktijd bekend moet zijn. Op het voorbeeldetiket van een handdesinfectiemiddel met 70 procent ethanol staat de waarschuwing: „Niet voor zonnebank gebruiken.” Het voorbeeldetiket van een oppervlaktedesinfectiemiddel schrijft voor het ligvlak voor: inspuiten, laten inwerken, droogwrijven.

Daar komt het brandgevaar bij. Het gebruik van alcoholhoudende desinfectiemiddelen brengt volgens de Deutsche Gesetzliche Unfallversicherung (DGUV, Duitse wettelijke ongevallenverzekering) „ook bij kleine hoeveelheden” brand- en explosiegevaar met zich mee, want al bij kamertemperatuur kan een ontvlambaar damp-luchtmengsel ontstaan dat zwaarder is dan lucht. De Verbund für Angewandte Hygiene (VAH, Duitse vereniging voor toegepaste hygiëne) raadt aan niet in de buurt van ontstekingsbronnen te desinfecteren. In een nauwe cabine met buizen en elektrische installatie is een niet-brandbaar middel zoals AnoKath Medical de voor de hand liggende keuze.

Solarium desinfecteren: stap voor stap

1. Na elk gebruik desinfecteren: Niet pas ’s avonds, maar voordat de volgende gast de cabine betreedt. Bij een thuiszonnebank geldt dit zodra meerdere personen het apparaat gebruiken.
2. Eerst reinigen: Neem zweet en cremeresten weg met een schone, vochtige doek, zodat het desinfectiemiddel het oppervlak bereikt. Meng AnoKath Medical niet met andere reinigers.
3. Medical onverdund opsproeien: Bevochtig het ligvlak van acrylglas, de binnenkant van het bovenstuk, de hoofdsteun, de handgrepen en het bedieningspaneel volledig.
4. Minstens 60 seconden laten inwerken: Naspoelen is niet nodig.
5. Acrylglas droog nawrijven: Wrijf glanzende oppervlakken na met een schone, droge doek, zo blijft de plaat streeploos en helder.
6. De beschermbrillen niet vergeten: Besproei de uv-beschermbrillen na elk gebruik ook met Medical, laat het inwerken en veeg ze af, vooral de randen.
7. Vloer en afleggers meenemen: De cabinevloer, waarop velen op blote voeten staan, en ook stoel en afleggers horen bij dezelfde routine. Test kussens en textiel eerst op een onopvallende plek.
8. Let op materiaal en apparaat: Test gevoelige oppervlakken en niet-gepassiveerde metalen onderdelen eerst op een niet-kritieke plek en neem de verzorgingsinstructies van de fabrikant van het apparaat in acht.

Veelgestelde vragen

Welk desinfectiemiddel is geschikt voor zonnebanken?

Een middel voor oppervlaktedesinfectie (productsoort 2) dat bij het materiaal van de ligbank past. Omdat het ligvlak meestal van acrylglas is, pleit veel voor een alcoholvrij middel zoals AnoKath Medical: materiaalvriendelijk voor acrylglas, 60 seconden inwerktijd, vrijwel reukloos en niet brandbaar.

Mag ik handdesinfectiemiddel voor de zonnebank gebruiken?

Liever niet. Handdesinfectiemiddelen zijn gemaakt voor de huid (productsoort 1) en bevatten vaak veel alcohol. Op het voorbeeldetiket van het Kantonales Labor St. Gallen draagt een handdesinfectiemiddel met 70 procent ethanol de waarschuwing „Niet voor zonnebank gebruiken”. Voor de ligbank neem je een oppervlaktedesinfectiemiddel zoals AnoKath Medical. Omgekeerd hoort Medical niet op huid en handen.

Desinfecteert het uv-licht de zonnebank niet vanzelf?

Nee, daar moet je niet op vertrouwen. Voor desinfectie wordt volgens de Strahlenschutzkommission (Duitse commissie voor stralingsbescherming) vooral uv-c-straling gebruikt, met name met een golflengte van 254 nanometer, en daarbij moet bestraling van mensen worden vermeden. Een solarium waarin mensen liggen is daar niet voor gebouwd. In de test van de Stiftung Warentest werden op de ligvlakken dan ook kiemen gevonden.

Kan ik meteen gaan liggen na het desinfecteren?

Ja. Na 60 seconden inwerktijd mag een met AnoKath Medical gedesinfecteerd oppervlak ook nog vochtig weer worden gebruikt, en in de dermatest kreeg Medical het cijfer „zeer goed”: huidvriendelijk bij contact. Voor een heldere, streeploze plaat wrijf je het acrylglas toch even droog na.

Hoe vaak moet een solarium worden gedesinfecteerd?

Na elk gebruik, inclusief de beschermbrillen. Dat eist de Stiftung Warentest, en in Wenen is reiniging na elk gebruik verplicht.

Kun je in het solarium voetschimmel oplopen?

Huidschimmels worden volgens het IQWiG overgedragen door direct huidcontact of via huidschilfers, bijvoorbeeld wanneer blote voeten in gemeenschappelijke douches in aanraking komen met besmettelijke huidschilfers. Ook in de solariumcabine lopen veel mensen op blote voeten. Daarom horen vloer en voetzone in de routine met AnoKath Medical, dat werkt tegen schimmels en schimmelsporen. Heb je zelf huidveranderingen die niet beter worden of fors zijn, ga dan naar de arts.

Conclusie

Zonnebanken worden na elk gebruik gedesinfecteerd, daarover zijn de Stiftung Warentest, overheden en checklists het eens. Voor een ligvlak van acrylglas past een alcoholvrij middel beter dan brandbare alcohol, die het materiaal kan aantasten. AnoKath Medical desinfecteert ligvlak, cabine en beschermbrillen in 60 seconden, vrijwel reukloos en zonder residu. Hoe je behandelbanken in de fysiotherapie desinfecteert, lees je in het artikel Desinfectiemiddel voor fysiotherapie.

Bijpassend: AnoKath Medical

AnoKath Medical is het alcoholvrije desinfectiemiddel voor oppervlakken en voorwerpen: materiaalvriendelijk voor acrylglas, kunststof en kunstleer, vrijwel reukloos, niet brandbaar en zonder residu, met 60 seconden inwerktijd. Medical is er als handige sprayfles van 500 ml en voor studio’s ook in 1 en 5 liter. Gebruik biociden veilig. Lees vóór gebruik eerst het etiket en de productinformatie.

Bronnen:

• Stiftung Warentest: Sonnenstudios – Schnell gebraten statt beraten (07-03-2003)
• ORF Wien: Hygienemängel – Zahlreiche Solarien angezeigt (15-07-2022)
• Land Hessen: Ihr persönlicher Solariums-Check (2022, pdf)
• Kanton St. Gallen, Amt für Verbraucherschutz und Veterinärwesen (bureau voor consumentenbescherming en veterinaire zaken), Kantonales Labor: Desinfektionsmittel in Solariumbetrieben (2024, pdf)
• Kramer A., Schwebke I., Kampf G. (2006): How long do nosocomial pathogens persist on inanimate surfaces? A systematic review. BMC Infectious Diseases (PMC)
• Institut für Qualität und Wirtschaftlichkeit im Gesundheitswesen (IQWiG): Fußpilz, gesundheitsinformation.de (bijgewerkt 09-07-2025)
• Yan Y. et al. (2023): Crazing Initiation and Growth in Polymethyl Methacrylate under Effects of Alcohol and Stress. Polymers (PMC)
• Basavarajappa S. et al. (2016): Effect of solvent/disinfectant ethanol on the micro-surface structure and properties of multiphase denture base polymers. Journal of the Mechanical Behavior of Biomedical Materials (PubMed)
• Deutsche Gesetzliche Unfallversicherung (DGUV): DGUV Information 207-206, Tätigkeiten mit Desinfektionsmitteln im Gesundheitsdienst (maart 2024, pdf)
• Verbund für Angewandte Hygiene (VAH): VAH-Fragen und Antworten (stand maart 2017, pdf)
• Strahlenschutzkommission (SSK): Risiken des Einsatzes von Fern-UVC-Strahlung zur Desinfektion in Anwesenheit von Menschen (aanbeveling van 7/8-12-2023, pdf)

Omslagafbeelding: afbeelding AnoKath, foto: Samuel McGarrigle op Unsplash (Unsplash-licentie).