Desinfectiemiddel voor fysiotherapie: AnoKath Medical Doorgaan naar inhoud
Zoeken Abonnement beheren Bestelling annuleren Contact
Behandelkamer van een fysiotherapiepraktijk met zwarte behandelbank van kunstleer, kussen en papierrolhouder, omslagafbeelding bij de gids desinfectiemiddel voor fysiotherapie
november 6, 2026 Ina Amberg

Desinfectiemiddel voor fysiotherapie: AnoKath Medical

Ongeveer 44.000 fysiotherapiepraktijken verzorgen in Duitsland wettelijk verzekerden, meldt het Heilmittel-Report 2026 van het Wissenschaftliches Institut der AOK (WIdO, wetenschappelijk instituut van de AOK, een Duitse wettelijke ziektekostenverzekeraar); de fysiotherapie neemt 82,4% van alle gedeclareerde therapievoorschriften (Heilmittelverordnungen) voor haar rekening. Bijna de helft van de patiënten is 60 jaar of ouder (WIdO, AOK-verzekerden), velen liggen op één dag op dezelfde behandelbank, en nauwelijks een beroep heeft zoveel direct huidcontact. Wie een desinfectiemiddel voor fysiotherapie zoekt, heeft daarom een middel nodig dat tussen twee afspraken snel werkt en kunstleer, kunststof en displays van apparaten niet aantast. Daarvoor is er AnoKath® Medical: alcoholvrij, zonder ontvlambare dampen, nagenoeg reukloos, en na 60 seconden is de bank weer vrij, ook als die nog vochtig is. Deze gids laat zien wat studies hebben gevonden, wat in het hygiëneplan hoort en hoe je goed desinfecteert.

Hoeveel kiemen zitten er op behandelbanken, elektroden en ultrageluidskoppen?

De studies hierover komen uit het buitenland, maar de bevindingen zijn duidelijk:

  • Elektroden: in een Spaanse studie met 19 fysiotherapiecentra groeiden op 83 van de 201 monsters kiemen. Het zwaarst belast waren sponselektroden met meer dan 20 bacteriesoorten, waaronder Staphylococcus aureus en E. coli; op zelfklevende wegwerpelektroden werd niets gevonden (Pérez-Fernández e.a. 2020).
  • Ultrageluid: in Australië waren 27% van de therapeutische ultrageluidskoppen en 28% van de gels besmet (Schabrun e.a. 2006). In negen ambulante praktijken in Tennessee waren de punten van de gelflessen het zwaarst belast: 52,7% droeg bacteriën, 3,6% MRSA (Spratt e.a. 2014).
  • Behandelbanken: in een Amerikaans opleidingsinstituut voor fysiotherapie groeiden op 47 van de 88 swabmonsters van banken en apparaten kiemen, waaronder Staphylococcus aureus en eenmaal MRSA (Dhagat e.a. 2015). In 14 Canadese chiropractiepraktijken zat MRSA op de banken van drie praktijken; een papieren onderlegger aan het hoofdeinde hield de bacteriën effectief tegen (Puhl e.a. 2011).

Een kiemvondst is nog geen besmetting, geen van deze studies heeft infecties gemeten. Volgens de Berufsgenossenschaft für Gesundheitsdienst und Wohlfahrtspflege (BGW, Duitse wettelijke ongevallenverzekering voor de zorg en het welzijnswerk) is het infectierisico in therapeutische praktijken „in de overgrote meerderheid van de gevallen“ niet hoger dan in de algemene bevolking, maar bij bijzondere cliënten, zoals mensen met open benen, kan dat veranderen. En de studies tonen wat werkt: het desinfecteren van de ultrageluidskoppen verwijderde in Tennessee 90,9% van de kiembelasting.

Desinfectiemiddel voor fysiotherapie: AnoKath® Medical

AnoKath® Medical is een alcoholvrij oppervlaktedesinfectiemiddel op basis van hypochlorigzuur (HClO), pH-neutraal ingesteld, zonder aldehyden en zonder quaternaire ammoniumverbindingen (QAV). Dezelfde werkzame stof wordt ook door de eigen afweer van het lichaam gevormd (Block en Rowan 2020). Onder de toepassingsgebieden noemt de productpagina op de eerste plaats de medische en therapeutische praktijk: behandelbanken, apparaten, werkvlakken en inventaris. In de dagelijkse praktijk tellen vooral deze voordelen:

  • Snel weer vrij tussen twee afspraken: na minstens 60 seconden inwerktijd kun je de bank weer gebruiken, ook als die nog vochtig is. Naspoelen is niet nodig, de oplossing valt uiteen in water en zout. Voor oppervlakken die regelmatig snel weer worden gebruikt, acht de Commissie voor Infectiepreventie (KRINKO) bij het Robert Koch-Institut middelen met een korte inwerktijd zinvol.
  • Zacht voor behandelbanken van kunstleer: middelen met alcohol maken behandelbanken van kunstleer, kunststoffen, acrylglas en displays op den duur dof, bros en scheurig; AnoKath® Medical tast deze gevoelige structuren niet aan. Ook de KRINKO noemt alcoholen onverenigbaar met acrylglas, zacht pvc en polystyreen en QAV met sommige rubberen vloerbedekkingen. Medical bevat geen van beide.
  • Geen ontvlambare dampen: alcoholhoudende desinfectiemiddelen zijn volgens de BGW ontvlambaar, elektrische apparaten kunnen ontstekingsbronnen zijn. Naast prikkelstroom- en ultrageluidsapparaten is alcoholvrij de voor de hand liggende keuze.
  • Nagenoeg reukloos: er ontstaat alleen een zwakke, niet scherpe geur die tijdens het drogen verdwijnt, prettig in een gesloten behandelkamer met patiënten.
  • Brede werking: werkzaam tegen bacteriën, gisten, schimmels en schimmelsporen en beperkt virucide, dus ook tegen omhulde virussen zoals corona- en griepvirussen. In het deskundigenrapport van K2 Hygiene verminderde al een oplossing van 20% bacteriën met meer dan 99,999% (EN 1040). Volgens de deskundige werkt Medical bovendien in slechts één minuut tegen adeno- en norovirussen, onomhulde virussen die als bijzonder resistent gelden.
  • Huidvriendelijk bij contact: Dermatest „zeer goed“. Medical hoort toch alleen op oppervlakken en voorwerpen, niet op huid en handen.

De sprayfles van 500 ml past in elke behandelkamer, 1 en 5 liter dienen om bij te vullen. Per vierkante meter heb je ongeveer 30 tot 50 ml nodig, 500 ml is genoeg voor ongeveer 10 tot 16 m². Ook voor textiel en bekleding zoals positioneringskussens is Medical bedoeld; test daar en bij niet-gepassiveerde metalen vooraf op een onopvallende plek. Voor de grootschalige desinfectie van vloeren is Medical niet bedoeld.

Wat kan er in de praktijk worden overgedragen?

Stafylokokken en MRSA: volgens het Robert Koch-Institut (RKI) wordt MRSA (methicillineresistente Staphylococcus aureus) meestal via de handen overgedragen, maar ook via de levenloze omgeving; bij gezonde mensen in Midden-Europa komt hij nog zelden voor. De BGW raadt therapeutische praktijken aan MRSA mee te nemen in hun hygiëne-instructies, bijvoorbeeld in de fysiotherapie, wanneer oudere mensen worden begeleid bij het terugkeren naar zelfstandigheid. Meer in de gids MRSA.

Verkoudheids- en griepvirussen: druppeltjes met virussen komen terecht op deurklinken en handgrepen en bereiken via de handen neus of mond (IQWiG, Duits instituut voor kwaliteit en doelmatigheid in de gezondheidszorg). In kalenderweek 43 van 2026 meldde het RKI ongeveer 6.200 acute luchtwegaandoeningen per 100.000 inwoners, vooral door rhino- en enterovirussen, en een geleidelijke stijging van corona- en griepvirussen.

Hygiëneplan in de fysiotherapie: wat is verplicht?

Een eigen hygiënewet voor fysiotherapiepraktijken bestaat niet. De verplichtingen vloeien voort uit meerdere regels (een overzicht, geen juridisch advies):

  • Met werknemers: de Biostoffverordnung (Duitse verordening biologische agentia) en TRBA 250 (Technische Regel für Biologische Arbeitsstoffe, technische regel voor biologische agentia) eisen vóór de start van de werkzaamheden een risicobeoordeling en een schriftelijk hygiëneplan voor reiniging en desinfectie; fysiotherapie is daar een voorbeeld voor beschermingsniveau 1, het laagste niveau. De BGW adviseert een reinigings- en desinfectieplan met middel, concentratie, inwerktijd en verantwoordelijke, dat zichtbaar wordt opgehangen.
  • Met toelating tot de wettelijke ziektekostenverzekering: de toelatingsvoorwaarden bij het fysiotherapiecontract met de GKV-Spitzenverband (Duitse koepelorganisatie van de wettelijke ziektekostenverzekeraars) eisen in elke behandelkamer de mogelijkheid tot handdesinfectie en desinfecteerbare vloeren.
  • Infektionsschutzgesetz (Duitse infectiebeschermingswet): de verplichting tot een hygiëneplan volgens § 23 lid 5 noemt fysiotherapiepraktijken niet. Voor „praktijken van overige humaangeneeskundige zorgberoepen“, waartoe het Landesgesundheitsamt Baden-Württemberg (deelstaatelijk gezondheidsbureau) fysiotherapiepraktijken rekent, eist § 23 lid 3 maatregelen volgens de stand van de medische wetenschap; daaraan wordt geacht te zijn voldaan als de KRINKO-aanbevelingen worden nageleefd. Details regelen de deelstaten.

En wat adviseert de KRINKO? Oppervlakken die achtereenvolgens met de huid van verschillende patiënten in contact komen, zoals contactvlakken van patiëntenbanken en hoofdsteunen, moeten na elk gebruik desinfecterend worden gereinigd of gedesinfecteerd. De fysische therapie rekent de KRINKO tot de gebieden met een mogelijk infectierisico. Het raamhygiëneplan van de deelstaten voor revalidatie-instellingen noemt voor massagebanken een verse papieren onderlegger of een eigen laken per patiënt en het verwisselen van de prikkelstroomelektroden na elke patiënt. Met AnoKath® Medical past dat in het ritme tussen twee afspraken: neem het met „onverdund, minstens 60 seconden“ op in je desinfectieplan.

Tips voor de dagelijkse praktijk

  1. Handen desinfecteren: vóór en na elke behandeling, aldus KRINKO en BGW.
  2. Papieren onderlegger per patiënt: verse papierrol of eigen laken op bank en hoofdsteun.
  3. Grof voorreinigen: veeg massageolie, gel en zichtbaar vuil eerst af.
  4. AnoKath® Medical met een veegbeweging aanbrengen: op een schone doek sprayen en de contactvlakken volledig bevochtigen, dus hoofdsteun, armsteunen, handgrepen en bedieningsschakelaars. Waar gedesinfecteerd moet worden, eist de BGW vegen in plaats van sprayen.
  5. 60 seconden wachten: daarna is de bank weer vrij, verwijder resterend vocht zo nodig met een papieren doekje.
  6. Kleine apparaten meenemen: gel- en olieflessen inclusief punt, halters, ballen en positioneringsrollen met een afveegbare overtrek; gels en oliën gesloten bewaren.
  7. Elektroden en ultrageluidskoppen: sponselektroden na elke patiënt verwisselen of zelfklevende wegwerpelektroden gebruiken, ultrageluidskoppen na elke behandeling van gel ontdoen en met een veegbeweging desinfecteren; bij medische hulpmiddelen gelden bovendien de verzorgingsinstructies van de fabrikant van het apparaat.
  8. Beschadigde bekleding vernieuwen: het Landesgesundheitsamt Baden-Württemberg noemt een wisdesinfecteerbaar bankoppervlak zonder beschadigingen; gescheurd kunstleer voldoet daar niet meer aan.

Veelgestelde vragen

Welk desinfectiemiddel is geschikt voor behandelbanken?

Eén dat kort inwerkt en kunstleer spaart: AnoKath® Medical is alcoholvrij en zonder QAV, werkt in 60 seconden, hoeft niet nagespoeld te worden en vormt geen ontvlambare dampen, ook niet naast elektrotherapieapparaten.

Hoe vaak moet de behandelbank worden gedesinfecteerd?

Volgens de KRINKO moeten contactvlakken van patiëntenbanken na elk gebruik desinfecterend worden gereinigd of gedesinfecteerd. Met 60 seconden inwerktijd past dat tussen twee afspraken.

Heeft een fysiotherapiepraktijk een hygiëneplan nodig?

Met werknemers wel, volgens de Biostoffverordnung en TRBA 250. Ook zonder werknemers helpt het, omdat het vastlegt wat wanneer waarmee wordt gedesinfecteerd.

Mag AnoKath® Medical op de handen?

Nee, Medical is alleen bedoeld voor oppervlakken en voorwerpen, voor de handen is er handdesinfectie. Ongeveer een derde van de werknemers in de gezondheidszorg krijgt in de loop van het leven handeczeem (33,4%, Yüksel e.a. 2024), de BGW adviseert daarom een huidbeschermingsplan. Wordt de huid aan de handen niet beter of zijn de klachten ernstig, ga dan naar de arts.

Conclusie

Op behandelbanken, elektroden en ultrageluidskoppen vinden studies kiemen, waaronder stafylokokken en af en toe MRSA, ook al is het infectierisico in de meeste praktijken niet hoger dan in de algemene bevolking. Het belangrijkst zijn schone handen, een papieren onderlegger per patiënt en de desinfectie van de contactvlakken na elke behandeling, vastgelegd in het hygiëneplan. AnoKath® Medical biedt daarvoor wat in de praktijk telt: alcoholvrij, zacht voor kunstleer, nagenoeg reukloos en na 60 seconden weer vrij. Meer in de artikelen Desinfectiemiddel voor sportscholen en Desinfectiemiddel zonder alcohol en in de gids Oppervlakken desinfecteren.

Bijpassend: AnoKath® Medical

AnoKath® Medical is het alcoholvrije, nagenoeg reukloze oppervlaktedesinfectiemiddel voor fysiotherapie, praktijk en studio: werkzaam tegen bacteriën, gisten, schimmels en schimmelsporen, beperkt virucide, materiaalvriendelijk voor kunstleren behandelbanken, kunststoffen en displays en na 60 seconden weer te gebruiken. Als sprayfles van 500 ml en in 1 en 5 liter om bij te vullen, geregistreerd bij de BAuA (Bundesanstalt für Arbeitsschutz und Arbeitsmedizin, het Duitse federale instituut voor arbeidsbescherming en arbeidsgeneeskunde) onder N-72767, gemaakt in Duitsland. Alleen voor oppervlakken en voorwerpen, niet voor huid en handen. Gebruik biociden veilig. Lees vóór gebruik eerst het etiket en de productinformatie.

Bronnen:

Titelafbeelding: ontwerp AnoKath, foto: Nightingale Home nurse op Unsplash (Unsplash-licentie).

Ingediend in: alkoholfreies Desinfektionsmittel, AnoKath Medical, Behandlungsliege desinfizieren, Desinfektionsmittel Physiotherapie, Flächendesinfektion, Hygieneplan Physiotherapie, Kunstleder desinfizieren, Praxishygiene
Volgend artikel Desinfectiemiddel voor zonnebanken en solaria: AnoKath Medical

Een opmerking achterlaten

Opmerkingen moeten eerst goedgekeurd worden voordat zij verschijnen

* Verplichte velden